İçindekiler
“Yaz tamam da, kışın ne olacak?” Güneş paneli almayı düşünen herkesin aklına gelen soru bu. Yaz aylarında güneş bol, günler uzun. Peki kışın? Güneş az, günler kısa, hava bulutlu. Paneller ne kadar üretir? Fatura gene mi yükselir?
Ben iki kış geçirdim panellerimle. Size gerçek deneyimimi, rakamlarımı ve öğrendiklerimi anlatacağım. Spoiler: Kışın üretim düşüyor ama sıfır olmuyor!
Kışın Neden Üretim Düşüyor?
Önce “neden” sorusunu cevaplayalım:
Güneş daha az: Kışın güneş daha alçak bir açıyla doğuyor ve daha kısa süre gökyüzünde kalıyor.
Günler kısa: Haziran’da güneş 15 saat görünürken, Aralık’ta sadece 9-10 saat görünüyor.
Hava bulutlu: Kış aylarında bulutlu günler çok daha fazla. Bulut güneş ışığını engelliyor.
Kar örtüsü: Kar yağarsa panellerin üzerini örter, üretim durur.
Sis ve nem: Kış sabahları sis panellerin verimini düşürür.
Bu faktörlerin hepsi bir araya gelince, kış üretimi yaz üretimine göre ciddi şekilde düşüyor.
Gerçek Rakamlar: Benim Sistemim
10 kW’lık sistemim var. İşte aylık üretim rakamlarım:
Yaz ayları (Haziran-Temmuz-Ağustos): Aylık ortalama 1.400-1.600 kWh
Bahar/Sonbahar (Mart-Nisan-Mayıs, Eylül-Ekim-Kasım): Aylık ortalama 900-1.200 kWh
Kış ayları (Aralık-Ocak-Şubat): Aylık ortalama 400-700 kWh
Gördüğünüz gibi, kış aylarında üretim yazın yarısından bile az. Temmuz’da 1.500 kWh üretirken, Ocak’ta 500 kWh üretiyorum.
Yıllık toplama baktığımda yaklaşık 12.500 kWh üretim var. Bunun %45’i yaz aylarında, %35’i bahar/sonbaharda, sadece %20’si kış aylarında geliyor.
Kışın Faturalar Ne Oluyor?
Benim durumuma bakalım:
Panel öncesi kış faturası: 2.000-2.500 TL/ay
Panel sonrası kış faturası: 1.000-1.400 TL/ay
Evet, kışın fatura yazın kadar düşük değil. Ama yine de panel öncesine göre yarı yarıya düşmüş durumda.
Neden hâlâ bu kadar fatura ödüyorum?
Kışın tüketim de artıyor. Elektrikli ısıtıcı, uzun gece saatlerinde aydınlatma, daha çok evde vakit geçirme… Tüketim artıyor ama üretim düşüyor. Aradaki fark şebekeden geliyor.
Kar Yağınca Ne Olur?
Bu soruyu çok merak ediyordum. İlk kışımda kar yağdı, panellerin üzeri kapandı. Uygulamaya baktım: üretim sıfır!
Panik yaptım ama sonra öğrendim ki bu normal. Kar temizlenince üretim başlıyor.
Kar nasıl temizlenir?
Doğal erime: Güneş çıkınca, paneller biraz ısınır ve kar kayar. Eğimli panellerde bu hızlı olur.
Elle temizleme: Uzun saplı yumuşak fırçayla itebilirsiniz. Metal alet kullanmayın, paneli çizersiniz.
Bekleme: Birkaç gün kar kalsa bile, yıllık üretimde çok büyük fark yaratmaz.
Ben artık paniğe kapılmıyorum. Kar birkaç gün kalıyor, sonra eriyor, üretim normale dönüyor.
Bulutlu Günlerde Ne Olur?
Bulutlu gün demek sıfır üretim demek değil. Paneller doğrudan güneş ışığı olmasa da, yayılmış (difüz) ışığı da kullanıyor.
Güneşli günde: %100 üretim
Hafif bulutlu: %50-70 üretim
Kapalı bulutlu: %20-40 üretim
Çok kapalı/yağmurlu: %5-15 üretim
Yani en kötü günde bile bir miktar üretim var. Tamamen sıfır olan çok nadir.
Kış İçin Sistem Büyütmeli mi?
Bazıları şöyle düşünüyor: “Kışın az üretiyor, daha büyük sistem koyayım.”
Bu mantıklı görünüyor ama dikkat! Büyük sistem yazın çok fazla üretir. Fazla üretimin karşılığını tam alamazsınız (şebekeye veriyorsunuz ama nakit almıyorsunuz).
İdeal olan: Yıllık tüketiminizi karşılayacak büyüklükte sistem kurmak. Kışın eksik kalan, yazın fazla üretilenle denkleşiyor.
Türkiye’de net metering sistemi bunu sağlıyor. Yazın fazla üretiminiz kışın eksik kaldığınızda mahsup ediliyor.
Kışın Verim Artırmak İçin İpuçları
Panel eğimini ayarlayın: Kışın güneş alçakta olduğu için panel eğimini artırmak (daha dik yapmak) verimliliği artırabilir. Bazı sistemlerde eğim ayarı yapılabiliyor.
Karı hemen temizleyin: Kar örtüsü uzun kaldıkça üretim kaybı artar. Mümkünse temizleyin.
Gölge kontrolü: Kışın güneş alçakta, gölgeler uzun. Yazın gölge yapmayan bir ağaç, kışın panel gölgeleyebilir. Bunu önceden düşünün.
Panel yüzeyini temiz tutun: Kışın kirlilik daha çok birikir. Temiz panel daha çok üretir.
Bataryalı Sistem Avantajı
Bataryalı (enerji depolamalı) sistem kurduysanız, kışın avantajınız olur:
Gündüz ürettiğinizi depolar, gece kullanırsınız. Şebekeden çekimi azaltırsınız.
Ama bataryalı sistemler daha pahalı. Amorti süresi uzar. Herkes için mantıklı değil.
Kış Aylarında Beklenti Yönetimi
Kış aylarında şunu kabul edin:
Üretim yazın %30-50’si olacak.
Fatura yazın kadar düşük olmayacak.
Bazı günler üretim çok düşük olacak.
Kar yağarsa geçici olarak sıfıra düşebilir.
Bunlar normal. Panik yapmayın.
Önemli olan yıllık toplam. Yaz fazlası, kış eksikliğini dengeliyor. Yıl sonunda bakınca, hâlâ ciddi tasarruf görüyorsunuz.
Bölgesel Farklar
Türkiye’nin farklı bölgelerinde kış performansı da farklı:
Akdeniz ve Ege: Kışlar ılık ve güneşli. Kış üretimi görece yüksek.
Marmara: Kışlar bulutlu ve yağışlı. Kış üretimi ortalama.
İç Anadolu: Kışlar soğuk ama güneşli günler var. Kar sorunu olabilir.
Karadeniz: Kışlar çok bulutlu ve yağışlı. Kış üretimi en düşük bu bölgede.
Doğu Anadolu: Kışlar çok soğuk, kar bol. Ama güneşli günlerde yüksek üretim mümkün.
Bölgenize göre beklentinizi ayarlayın.
Sonuç: Kış Korkusu Gereksiz
Evet, kışın üretim düşüyor. Bu bir gerçek. Ama:
Üretim sıfır olmuyor. En kötü kış gününde bile bir miktar üretim var.
Yıllık toplam hâlâ çok iyi. Kış eksikliği yaz fazlasıyla dengeleniyor.
Fatura hâlâ düşük. Panel öncesine göre kışın bile ciddi tasarruf var.
Zamanlayıcı: Kış aylarını düşünerek sistemi iptal etmeyin. 9 ay boyunca kazandığınız, 3 ayda kaybedilmiyor.
Güneş paneli 12 ay boyunca size fayda sağlıyor. Bazı aylar çok, bazı aylar az. Ama toplam bakınca değerli bir yatırım olabilir.
Kış korkusu gereksiz. Güneş, kışın da doğuyor!