Eski bir kamyon ya da traktör şamreli elinizdeyse ve bunu çöpe atmak yerine değerlendirmek istiyorsanız, doğru yerdesiniz. Şamrel lastiği doğru kesim ve temizlikle gerçek bir yüzme simidine dönüşür; hem daha kalın kauçuk hem de iç hava tutma kapasitesi yüzünden normal oto lastiğinden çok daha iyi sonuç verir.
İşin can alıcı noktası şu: her lastik bu işe uygun değil. Şamrel dediğimiz, iç lastikli kamyon veya traktör tekerleği doğru seçimdir; günümüz binek araçlarının çoğunda kullanılan tubeless (iç lastiksiz) lastiklerle bu işlem yapılamaz çünkü hava tutacak ayrı bir iç boşluk yoktur.
Elinizdeki lastiğin şamrel olup olmadığını mı merak ediyorsunuz? Jantından çıkarıldığında içinden ayrı bir iç lastik (şamros) çıkıyorsa elinizdeki parça bu işe birebir uygun demektir.
İçindekiler
Şamrel lastiğinin yüzme simidine uygunluk belirtisi
Bir lastikçiye gidip “bana yüzme simidi yapılacak lastik lazım” dediğinizde size muhtemelen kamyon ya da traktör şamreli gösterecek. Bunun sebebi basit: bu lastiklerin duvar kalınlığı binek araç lastiğinin neredeyse iki katı, dolayısıyla su üzerinde hem daha uzun ömürlü oluyor hem de delinmeye karşı daha dayanıklı kalıyor.
- Lastik üzerinde “tube type” ya da iç lastik kullanıldığına dair bir ibare varsa iş kolay.
- Jant çapı 16 inç ve üzeri olan kamyon, traktör, römork lastikleri genelde uygundur.
- Sırt deseni aşınmış olması sorun değil; sizi ilgilendiren yan duvarların çatlaksız olması.
Lastikçiler genelde eskimiş ama yan duvarı sağlam kamyon lastiklerini bu iş için ayırır, tam yeni lastik almanıza gerek yok. Fotoğraflarda sık görülen sahne de bunu doğruluyor: temizlenip iç lastiği takılmış bir şamrel lastiğinin üstünde yüzen bir kadın, elinde başka hiçbir yüzdürme aracı olmadan suyun üzerinde rahatça duruyor. Bu, lastiğin kendi hacminin ve kauçuk kalınlığının yeterli kaldırma gücünü sağladığını gösteriyor.
Yaygın bir yanlış burada devreye giriyor: bazı insanlar otomobil lastiğini alıp içine iç lastik zorla sığdırmaya çalışıyor. Bu işe yaramaz, çünkü tubeless lastiğin iç yapısı farklı tasarlanmış ve iç lastik orada düzgün oturmaz, kısa sürede sürtünüp patlar. Şamrel değilse baştan başka bir lastik arayın, zaman kaybetmeyin.
Şamrel elinize geçtikten sonra iş kesime geliyor. Burada lastikçiler arasında bile farklı yöntemler var ama işe yarayan tek sabit kural şu: kesim çizgisini sırt kısmının tam ortasından değil, yan duvara yakın bir noktadan geçirmek gerekiyor. Sırtı tam ortadan kesersen simit su üzerinde dengesiz duruyor, bir tarafı sürekli batmaya çalışıyor.
İç lastiği yerleştirmeden önce şamrelin içini mutlaka temizlemek lazım. Yıllarca yolda dönmüş bir lastiğin içinde toz, kum, bazen küçük metal parçacıkları birikiyor; bunlar iç lastiği hızla deler. Basınçlı hava ile içini üfleyip nemli bir bezle silmek yeterli, kimyasal deterjana gerek yok.
Şişirme basıncı konusunda da bir eşik var: lastik üreticisinin yazdığı maksimum basıncın yaklaşık yarısı kadar şişirmek en güvenli aralık. Tam basınca kadar şişirirseniz, güneşte ısınan hava genleşip iç lastiği patlatabilir; çok az şişirirseniz simit suda çökük kalır ve taşıma gücü düşer.
- Yan duvarında iplik gözüken, çatlamış lastikler bu iş için kullanılmaz.
- İç lastik yamalıysa sorun değil, yeter ki hava tutsun.
- Vana kısmının dışarıda kalacak şekilde yerleştirilmesi kontrolü kolaylaştırır.
Burada çoğu kişinin yaptığı yanlış, lastiği doğrudan boyamaya kalkmak. Solvent bazlı boya kauçuğu zamanla çatlatıyor ve suyla teması bozuyor; renklendirmek istiyorsanız su bazlı, kauçuğa uygun boya dışında bir şey kullanmayın ya da hiç boyamayın.
Kesime geçmeden önce sırayı doğru kurmak işi kolaylaştırıyor. Aceleyle önce iç lastiği takıp sonra kesim yapanlar genelde iç lastiği yırtıyor, o yüzden sıra önemli.
- Lastiği jantından tamamen çıkarın, üzerinde çivi veya tel parçası kalmadığından emin olun.
- Sırt kısmını değil, yan duvara yakın bandı bıçak veya lastik kesme testeresiyle işaretleyin.
- İşaretlediğiniz çizgiden yavaş ve tek seferde kesin; parça parça kesim kenarları pürüzlü bırakır.
- Kesim tamamlanınca iç yüzeyi temizleyip kurumaya bırakın, nemli kalırsa iç lastik yapışıp aşınır.
- İç lastiği yerleştirip elle şişirmeye başlayın, tam kapasiteye değil önceki bölümde geçen orta seviyeye kadar.
- Su kenarında birkaç dakika bekletip sızıntı olup olmadığına bakın, sonra kullanıma alın.
Kesim çizgisini mi eğri götürdünüz diye endişeleniyorsanız, küçük sapmalar simit dengesini bozmuyor; asıl sorun çizgiyi sırtın tam ortasından geçirmek. İkinci sık hata, kesim testeresini ıslak kauçukta kullanmak. Islak yüzeyde bıçak kayıyor, elinizi kesme riski normalden çok daha yüksek oluyor; kesime her zaman kuru lastikle başlayın.
Bir de şişirme aşamasında hava kompresörünü sonuna kadar açıp bırakanlar var. Kompresörle şişiriyorsanız birkaç saniyede bir durup basıncı kontrol edin, yoksa iç lastik gözünüzün önünde patlayabilir.
Bu işe girişmeden önce lastiğin gerçekten buna değip değmediğine bakmak lazım, çünkü her şamrel simit olmaya uygun değil.
- Yan duvarda derin çatlak veya file gözüken bölge varsa vazgeçin; suda ani patlama riski var ve yamayla düzelmiyor.
- Lastik daha önce kimyasal döküntü veya yağ görmüşse kauçuk yumuşamış olabilir, bu durumda hava tutsa bile dayanımı düşük kalır.
- Sadece bir defalık kullanım için uğraşacaksanız boşuna zaman harcamayın; şişme deniz simidi hem daha hafif hem de kesim-temizlik derdi yok.
- İç lastik bulamıyorsanız işlemi yarım bırakmayın, çünkü iç lastiksiz şamrel su alır ve batar, sadece dekoratif obje olarak kalır.
Denize her götürüşünüzde havasını kontrol etmeniz gerekiyor, çünkü ev yapımı bu simitler fabrika ürünü gibi uzun süre basıncını korumuyor. Birkaç kullanımdan sonra hava kaçırmaya başladıysa, iç lastiği değiştirmek yerine tamir etmeye çalışmak çoğu zaman vakit kaybı oluyor.
Ev Yapımı Şamrel Simidi Hakkında Sorulanlar
Şamrel lastiğinin simide uygun olduğunu nasıl anlarım?
Lastiği jantından çıkardığınızda içinden ayrı bir iç lastik çıkıyorsa ve yan duvarlarda çatlak yoksa uygundur. Sırt deseninin aşınmış olması burada sorun yaratmıyor, önemli olan yan duvarın sağlamlığı.
Kesim ile şişirme arasındaki fark nedir?
Kesim, lastiğin fazla kısmını atıp simit formunu vermek için yapılıyor; şişirme ise iç lastiğe hava basıp kaldırma gücünü sağlıyor. İkisi ayrı aşama, kesim yanlış yapılırsa şişirme ne kadar doğru olursa olsun simit dengesiz duruyor.
Otomobil lastiğiyle bu iş yapılır mı? Genelde hayır, çünkü çoğu binek araç lastiği tubeless yapıda ve iç lastik tutacak boşluğu yok; denerseniz iç lastik kısa sürede sürtünüp patlıyor.
