Sulamayı bitirdikten sonra hortumu bahçenin ortasında kıvrım kıvrım bırakmak çime zarar mı veriyor diye soranlar var. Kısa cevap: hem çime hem hortuma zarar veriyor, ama asıl hasar göründüğü yerde değil.
Kıvrımlı bırakılan hortumun altında kalan çim sarı lekeler halinde kalır, üstelik bu leke birkaç gün sürer. Hortumun iç boşluğunda kalan su ise zamanla hortumu içten çürütmeye başlar, bu da gözle hemen fark edilmez.
İçindekiler
Sarı halka izinin nedeni
Sulamadan sonra bahçede öylece duran bir hortum düşünün, üzerinden güneş ışığı geçemediği için altındaki çim havasız kalır. Birkaç saat sorun olmaz ama hortum bir gün boyunca aynı yerde kalırsa çim orada sararmaya başlar, yer yer de sararma değil düpedüz ezilme oluşur.
Buradaki asıl mesele gölge değil, nem birikimi. Hortumun altındaki toprak hem ıslak hem havasız kalınca mantar oluşumu için ideal bir ortam çıkar ortaya. Yaz aylarında bu süre daha kısa sürede etki gösterir, çünkü sıcaklık ve nem birlikte çimi strese sokar.
- Hortum aynı yerde 1 günden fazla kalırsa iz kalıcılaşabilir
- Kıvrım altında kalan alan diğer yerlere göre daha geç kurur
- Tekrar eden ihmal, o bölgede çim inceliğine yol açar
Bir de hortumun kendisi var. İçinde su kalmış halde güneşte bekleyen bir hortum, plastik dokusunda zamanla çatlaklara neden olur. Özellikle kıvrım yapılan noktalarda bu çatlama daha erken başlar, çünkü su basıncı orada birikir.
Yanlış katlama işareti
Çoğu kişi hortumu düzgün topladığını sanır ama sekiz şeklinde değil de tek yöne dolarsa hortum ileride kendi kendine bükülür. Bu, dükkânlarda satılan makaralı hortum tamburlarının neden sekiz şeklinde sardığını da açıklar aslında.
Hortumun üstünde küçük çatlaklar ya da beyazlaşmış çizgiler varsa bu, geçmişte kıvrım yapılan noktaların izidir. O bölgeler artık zayıf demektir, orta basınçla bile patlayabilir.
Sulama bittikten sonra hortumu direkt güneşe seren biri de yanlış yapar. Hortumu gölgeye almak yeterli değil, suyunu boşaltmak asıl adım. İçinde su kalan hortum güneşte hem ısınır hem genleşir, kıvrım noktasında bu genleşme çatlağa dönüşür.
Küçük bahçelerde bu sorun genelde önemsenmez çünkü hortum birkaç metre ve kısa sürede toplanır. Ama uzun hortum kullanan biri için durum farklı, çünkü kıvrım sayısı arttıkça hem çimde iz hem hortumda yorulma riski katlanarak artar.
Hortumu doğru bırakmanın adımları
- Musluğu kapat, hortumun ucunu açık bırakarak içindeki suyun boşalmasını bekle. Bu birkaç dakika sürer ama atlanınca hortum içi nemli kalır.
- Hortumu düz bir zemine, mümkünse taş veya beton bir yüzeye al. Çim üstünde bırakmak, boşalttıktan sonra bile birkaç saatlik nem teması demek.
- Sekiz şeklinde ya da geniş kavisli halkalar yaparak sar. Dar kıvrım yapmamaya dikkat et, dar dönüşler zamanla o noktayı zayıflatır.
- Sarılmış hortumu gölgeye, tercihen bir askıya veya duvara asılı hale getir. Yerde bırakmak toz ve nem birikimini artırır.
- Kışa girerken ya da uzun süre kullanılmayacaksa hortumu tamamen kuruttuktan sonra kapalı bir alana kaldır. Dışarıda bırakılan hortum donan suyla içten çatlar.
Bunu her sulamadan sonra yapmak zorunda değilsin, ama hortum bir günden fazla aynı yerde kalacaksa bu sıra işe yarar. Asıl fark burada ortaya çıkıyor: çoğu kişi hortumu sadece toplar, suyunu boşaltmayı atlar. Oysa çatlamanın asıl sebebi kıvrım değil, kıvrımın içinde hapsolan sudur.
Bu kadar dikkat gerekli mi?
Her sulama sonrası hortumu tam prosedürle toplamak şart değil. Şu durumlarda boşuna zaman harcamış olursun:
- Hortumu 15-20 dakika içinde tekrar kullanacaksan suyunu boşaltıp gölgeye asmaya gerek yok, kısa süreli bekleme çime iz bırakmaz.
- Hortum kalın duvarlı ve yeni ise (özellikle takviyeli örgülü tipler) küçük kıvrımlardan çatlama riski çok düşük, sekiz sarma zorunluluğu yok.
- Betonlu veya taşlık bir alanda sulama yapıyorsan çim iz sorunu baştan yok, sadece hortumun suyunu boşaltman yeterli.
- Kış boyunca hiç kullanılmayacaksa günlük toplama takıntısı gereksiz, direkt kapalı alana alıp kışlık depolama yapman daha mantıklı.
Asıl dikkat edilmesi gereken nokta, hortumun aynı çim noktasında günler boyunca unutulması. Kısa süreli kullanımlarda bu kadar titizlik gösterip enerji harcamaya değmez.
Hortum bakımı hakkında sorulanlar
Çimde sarı halka kaç günde geçer?
Hortumun altında kalan iz genelde birkaç gün içinde açılır, çim kendini toparlar. Ama hortum bir haftadan fazla aynı yerde kalmışsa o bölgede çim kökü zayıflar ve toparlanma daha uzun sürer, bazen o noktayı yeniden tohumlamak gerekir.
Sekiz şeklinde sarmak gerçekten fark yaratır mı?
Evet, tek yöne sarılan hortum kendi hafızasını o yönde oluşturur ve açıldığında hep aynı yerden bükülmeye çalışır. Sekiz sarımda hortum iki yöne de eğildiği için tek noktada birikim olmaz, bu da çatlama riskini azaltır.
Hortumu her seferinde tam boşaltmak zorunda mıyım? Kısa süreli aralarda (bir saatten az) şart değil, ama gece boyu veya günler süren beklemelerde suyu boşaltmak hortumun iç yüzeyinde biriken nemi ve dolayısıyla çatlama riskini azaltır.
