Bims blok ile örülen duvar hem daha hafif çıkar hem de ısı yalıtımı açısından tuğlaya göre gözle görülür fark yaratır. Bu blokların içindeki gözenekli yapı yüzünden hem taşıma kolaylaşır hem de örümü tamamlanan duvar kışın soğuğu, yazın sıcağı içeri daha az geçirir. Fiyatı da genelde tuğladan biraz düşük seyreder, bu yüzden özellikle iç duvarlarda ve tek katlı yapılarda tercih sebebi olur.
Peki bims blok gerçekten her yapıda mantıklı bir seçim mi diye bakıyorsanız, cevap yapının türüne göre değişir. Tek katlı müstakil evde ve iç bölme duvarlarında avantajları öne çıkarken, çok katlı betonarme binalarda taşıyıcı olmayan dolgu duvarı olarak kullanılması gerekir.
İçindekiler
Hafif olmasının verdiği yapısal rahatlık
Bims blok, adını içindeki bims (pomza) agregasından alır ve bu yüzden aynı boyuttaki tuğlaya göre belirgin ölçüde hafiftir. Duvarcı ustası için bu fark, günlük iş temposunda ciddi bir kolaylık demek. Daha az yorularak daha çok metrekare örebiliyor, bu da işçilik süresini kısaltıyor.
Yapının toplam yüküne etkisi de gözden kaçmamalı. Bina üzerine binen ölü yük azaldıkça temel ve taşıyıcı sistem üzerindeki baskı da bir miktar hafifler. Özellikle zemin katı zayıf olan veya ek kat çıkmayı düşünen yapılarda bu fark, mühendisin hesaplarında işine yarayan bir avantaja dönüşür.
- Taşıma ve istifleme daha az emek ister
- Duvar ustası günlük daha fazla metrekare örebilir
- Bina üzerindeki ölü yük azalır
Yaygın bir yanlış var burada: bims bloğu “hafif diye zayıf” sanıp taşıyıcı duvarda kullanmaya kalkmak. Bims blok dolgu duvarı içindir, taşıyıcı perde veya kolon yerine geçmez. Statik projede taşıyıcı eleman neyse o kullanılır, bims sadece arasını doldurur.
Isı ve nem tarafında dikkat edilmesi gereken nokta
Bims bloğun gözenekli yapısı ısı yalıtımında işe yarar ama aynı gözenekler nem konusunda tam tersi bir sonuç doğurabilir. Blok suyu emme eğilimindedir, bu yüzden temel seviyesinde ve nemli zemine yakın sıralarda su yalıtımı atlanırsa duvar zamanla nem çekmeye başlar. Bodrum duvarında veya rutubetli bir bahçe istinat duvarında bims kullanılacaksa, altına iyi bir yalıtım detayı şart.
Burada bir eşik var aslında. Yapı zemin seviyesinin üzerindeyse ve drenaj sorunu yoksa bims sorunsuz çalışır. Ama bina rutubetli bir arsadaysa ya da bodrum katı toprakla doğrudan temas ediyorsa, o noktada bims yerine daha yoğun ve su geçirmezliği yüksek bir blok tercih etmek daha akıllıca olur.
Sıva tarafında da küçük bir püf nokta var: bims blok çok emici olduğu için sıva öncesi yüzeyin nemlendirilmesi gerekir, aksi halde sıva suyunu hızlıca çeker ve çatlama riski artar. Ustalar genelde duvarı sıvadan önce hafifçe ıslatır, bu basit adım çatlak şikayetlerinin büyük kısmını önler.
Ses yalıtımı konusunda da bims tuğladan biraz daha avantajlı çıkar, çünkü gözenekli yapı ses dalgalarını bir miktar kırar. Yine de kalın ve yoğun bir gazbeton bloğa göre bu farkın çok abartılı olduğunu söylemek doğru olmaz; iki komşu duvarı arasında ciddi bir akustik sorun varsa bims tek başına çözüm olmaz.
Örüm sırasında en çok yapılan hatalar
Bims blok duvar örümü tuğlaya benziyor diye aynı harç oranıyla devam edilir, oysa bu blok su emişi yüksek olduğu için harcın kıvamı biraz daha koyu tutulmalı. İnce sulu harç kullanılırsa blok suyu hemen çeker, harç priz alamadan kuruyup dökülür. Duvar birkaç hafta içinde derz aralarında ince çatlaklar vermeye başlar. Çözüm basit: harcı normalden bir tık daha koyu hazırlamak ve bloğu duvara koymadan önce yüzeyini nemlendirmek.
İkinci hata, blok üzerine direkt ve yoğun yük bindirmek. Kapı üstü, pencere üstü gibi noktalarda lento atlanır ve blok doğrudan taşıyıcı gibi kullanılırsa zamanla o bölgede çatlak veya sarkma görülür. Bims her ne kadar dayanıklı olsa da noktasal yükü karşılamak için tasarlanmamıştır, bu yüzden açıklık üstlerine mutlaka lento konmalı.
Bir diğer yaygın yanlış, farklı kalınlıktaki blokları aynı duvarda gelişigüzel karıştırmak. Bu durum duvar yüzeyinde düzensiz kalınlık farkına yol açar, sıva kalınlığı da yer yer artıp azalır. Sonuçta duvar yüzeyi düz görünmez, ustalar bunu sıvayla kapatmaya çalışsa da uzun vadede ince çatlaklar geri döner.
Örüm sırasında derzlerin düzgün doldurulmaması da sık karşılaşılan bir sorun. Boş kalan derz noktaları hem ses yalıtımını düşürür hem de duvarın nem alma riskini artırır. Duvar bittikten sonra bu boşlukları fark etmek zordur, sorun genelde sıva döküldüğünde ya da nem lekesi çıktığında ortaya çıkar.
Bims blok her duvar için mantıklı değil
Taşıyıcı sistemin parçası olacak bir duvar öreceksen bims blok o iş için değil, bu durumda betonarme kolon-kiriş sistemi ya da mühendisin belirlediği taşıyıcı malzeme kullanılmalı. Bims dolgu duvarı olarak tasarlanmıştır, üzerine bina yükü bindirilecek şekilde kullanılmaz.
Nemli bodrum veya toprakla doğrudan temas eden istinat duvarı yapacaksan bims yerine daha yoğun ve su geçirmezliği yüksek bir blok tercih etmek daha mantıklı, çünkü bims sürekli nem altında kaldığında zamanla dayanımını kaybeder.
Yüksek ses yalıtımı beklentisiyle sadece bims bloğa güvenmek de gereksiz bir uğraş olur. İki yoğun kullanım alanı arasında ciddi akustik ayrım istiyorsan bloğun kalınlığını artırmak tek başına yetmez, ek yalıtım malzemesi gerekir.
Küçük tadilat işlerinde, örneğin tek bir bölme duvarı eklerken, büyük paletler halinde bims blok almaya gerek yok. Az miktarda ihtiyaç varsa yerel bir yapı marketten parça parça almak hem depolama derdini önler hem de fazla malzeme elde kalmaz.
Bims blok hakkında sık merak edilenler
Bims blok ile gazbeton arasındaki fark nedir?
İkisi de hafif ve yalıtımlı ama gazbeton daha yoğun ve düzgün kesilmiş, bu yüzden yüzeyi daha pürüzsüz çıkar. Bims blok maliyet olarak genelde biraz daha ucuz kalır, gazbeton ise yalıtım ve işçilik hızında bir adım öne geçer. Bütçe kısıtlıysa bims, yalıtım önceliğiyse gazbeton tercih edilir.
Bims blok duvar ek yük taşır mı?
Hayır, bims blok dolgu duvarı için üretilmiştir ve taşıyıcı sistem yerine geçmez. Kapı, pencere üstü gibi açıklıklarda mutlaka lento kullanılmalı, aksi halde zamanla çatlak oluşur.
Nasıl anlarım bims blok duvarımda nem sorunu var mı? Duvar yüzeyinde tekrar eden ince çatlaklar, sıva üzerinde nem lekeleri veya derz aralarında ufalanma görüyorsan bu genelde nem işareti sayılır. Özellikle zemine yakın sıralarda bu belirtiler varsa altındaki su yalıtımı detayı gözden geçirilmeli.
